Ayak Baş Parmak Çıkıntısı (Halluks Valgus)

Halluks Valgus latince bir kelime olup halluks ayak başparmağı, valgus ise dışarı doğru anlamına gelmektedir. Kadınları çok daha fazla etkileyen bu deformitede ayak başparmağının uç bölümü dışarı doğru dönmekte ve bu nedenle parmağın iç tarafındaki kemik belirgin olmaktadır.

Halluks Valgusun kesin tespit edilmiş bir sebebi yoktur. Genetik olduğu varsayımları olsa da, kesin olarak ispatlanmış değildir. Yalnız ayakkabı kullanımıyla yakın bağlantılı olduğu bilinen bir gerçektir. Bu tespiti en çok doğrulayan bulgulardan birisi de ayakkabı kullanımının olmadığı birçok Afrika yerli kabilelerinde bu rahatsızlığın yok denecek kadar az görülmesidir. Kadınların çalışma hayatında daha fazla yer almasıyla ve moda takibinin oluşturduğu etkiyle kadınların daha fazla dar burunlu ve yüksek topuklu ayakkabı kullanmalarıyla bu deformitenin sıklığının arttığı bir gerçektir.

Halluks valgus zaman içerisinde ilerleyen bir deformitedir. Bu nedenle her deformite aynı ciddiyette değildir. Bu derecelendirmede hastanın şikayetleri önemli olsa da asıl belirleyici olan açılardır. Başparmak kemikleri arasında ortama 10 derecelik bir açı normal kabul edilirken, 20 dereceye kadar olan halluks valgus hafif, 20-35 derece orta, 35 derece üzeri halluks valgus ise ileri dereceli olarak sınıflandırılır.

Hastaların büyük çoğunluğu kozmetik durumdan rahatsızlık duyarak başvursa da, halluks valgus’ta asıl şikayet ağrıdır. Parmağın dışarı dönmesiyle iç tarafta olan kemik çıkıntının ayakkabı vurmasıyla kızarması, şişmesi ve ağrı oluşturması en sık görülen şikayettir. Zaman içerisinde deformitenin artmasıyla ayak tabanında nasır oluşumları ve diğer parmaklarda da bozulmaların oluşması görülebilir.

Rahatsızlığın başlangıç dönemlerinde kalıcı olarak rahat ayakkabı kullanımı hem ağrının geçmesi hem de deformitenin ilerlememesi için şiddetle tavsiye edilmektedir. Ayakkabı vurması sonucu oluşan kızarıklık ve ağrı için buz uygulaması faydalıdır. Parmak arası makara veya gece ateli kullanımı önerilen tedavi yöntemlerinden olsa da, hem kullanım zorluğu hem de faydasının tartışmalı olması nedeniyle tercih edilmemektedir. Her iki ayak başparmağına lastik geçirilerek dışa doğu yapılacak olan germe egzersizleriyle parmak kasları güçlendirilebilir ve fayda sağlayabilir.

İlerlemiş ve her türlü rahat ayakkabı kullanımına rağmen devam eden ayak deformitelerde cerrahi tedavi kesin ve tek çözümdür. İlerlemiş halluks valgus’un diğer parmakları da bozacağı ve rahatsızlığın daha karmaşık hale gelebileceği unutulmamalıdır. Bu nedenle ihtiyaç olan durumlarda sorunun cerrahi yöntemlerle çözülmesi düşünülmelidir.

Prof. Dr. Yakup YILDIRIM
Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı

Ayak Baş Parmak Çıkıntısı (Halluks Valgus)
Ayak Baş Parmak Çıkıntısı (Halluks Valgus)